Nevruz Bayramı Nedir ,Baharın Gelişi ve Türkler

    Bir Türkler tarafından kutlanan ve Türk Bayramı olan nevruz nedir? Ne anlama gelir? Nevruz ne zaman ve nasıl kutlanır? Anadolu ve Orta Asya kültürlerinde baharın gelişini haber veren Nevruz Bayramı Türkiye’de 21 Mart’ta (ekinoks-gece ve gündüz eşitlendiğinde )kutlanıyor. Nevruz’un neden kutlandığını araştıranlar, doğru bilgilere buradan ulaşabilir. Nevruz Bayramı ile bilgi ve neden kutlandığının cevabını veriyoruz.

Nevruz ve Sözlük Anlamı

    Nevruz ismi Farsça’dan gelse de Orta Asya’dan Anadolu’ya kadar uzanan coğrafya da ve tarihten günümüze kadar kutlana gelmiş  bir bayramdır. Daha doğrusu baharı karşılama bayramıdır. Aslında tüm dünyada baharın gelişi, doğanın uyanışı bir bayram niteliğindedir.

    Nevruz sözcüğünü Farsça olarak açarsak nev (yeni) ve rûz ( gün) anlamındaki sözcüklerin birleşmesi ile meydana gelmiştir. Bu sözcük, Türkçe olarak ise “yeni gün” şeklinde  ifade edilir. Nevruz ilkbaharın gelişini sembolize eder. Nevruz bayramı diye bildiğimiz gün, yani 21 Mart günü nevruz kutlamalarının başlangıcıdır. Halk arasında bu gün 9 Marta denk gelir. Nevruz bayramı baharın gelişini, doğanın uyanışını ,havanın ısınmaya başlayıp kış ve soğuğun geride kaldığını gösterir. Uzun süren kış soğuğundan ve sıkıntılarından kurtulup baharın güzelliğine geçme günüdür.

 Türkiye Türkleri’nin nevruz adı ile kutladığı bu bayramı, diğer Türk Devletleri farklı isimlerle kutlamaktadır. Mesela;

 Azerbaycan ; Ergenekon, Bozkurt Bayramı,

Türkmenler; Teze yılı

Doğu Türkistan; Yeni Gün, Baş Bahar, 

Ayrıca Türkleri Nevruz’a bağlayan sadece baharın gelişi değil ,ERGENEKON destanıdır da. Türklerin Ergenekon adlı yerden demirden dağı eritip çıkmalarını, baharın gelişini, doğanın yeniden canlanışını temsil eder. Türk kavimleri tarafından M.Ö. 8. yüzyıldan günümüze kadar her yıl 21 Mart’ta kutlanır.

Köktürkler(Göktürkler), tüm Türk Devletleri’nin onlara karşı birlik olduğu bir savaşta hile sonucu yenilirler. Bu yenilgiden sonra, yaşlıları, büyükleri, askerleri öldürülür. Geriye Kıyan/Kayan ve Negüş/Tukuz kalır. Kurtulanlar eşleri ile ve birlikte düşmandan kaçmayı başarırlar. Gök Tengri’nin de yardımı ile bir dağa gelirler. Bu dağ güvenlidir ve yaşanabilir bir yerdir.Buraya Ergenekon adını verip yerleşirler. Aradan tam 400 yıl geçer.Büyüyüp çoğaldıkları için dağa sığamaz hale gelirler. Ergenekon’un bir yanında demir madenler vardır. Göktürkler, dağın demir tarafına odun ve kömür dizerek demir dağı eritip dışarı çıkarlar. Göktürkler, özgürlüğe kavuştukları o günü bayram ilan ederler. O gün için bir adet geliştirmişledir.Bu kutsal gün geldiğinde ateş yakarlar ve demiri ateşe koyarlar. Kağan kıskaçla o demiri örse koyarak döver.

Sonuç olarak Nevruz, Türklerce M.Ö III. yy’dan bu yana kutlanır. Üstelik her Türk coğrafyasında kutlanır ve aslına bakarsak Azerbaycan ve Kazakistan Nevruz’u gerçek bir bayram gibi tüm şehirlerinde kutlarlar.

2010’da Birleşmiş Milletler Genel Kurulu, 3000 seneden beri kutlanmakta olan Perslere kadar dayanan bu şenliği ya da bayramı, Dünya Nevruz Bayramı ilan etmiştir. Abu Dhabi’de toplanan Birleşmiş Milletler Manevi Kültür Mirası Koruma Kurulu, nevruzu Dünya Manevi Kültür Mirası Listesi ‘ne dahil etmiştir. 2010’dan başlayarak Birleşmiş Milletler Genel Kurulu 21 Mart’ı “Dünya Nevruz Bayramı” olarak kabul etmektedir.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir